سُر ڪلياڻ

داستان پھريون
بيت - 1

اولِ، اللهُ، عَلِيمُ ، اعليٰ، عالَمّ جو ڌَڻِي،
قادِرُ پنھنجي قُدرتَ سين، قائمُ آھِہ قَدِيمُ،
والي، واحدُ، وَحدَهُ، رازِقُ رَبُ رَحيمُ،
سو ساراھِ سچو ڌَڻِي، چَئي حَمدُ حَڪِيمُ،
ڪَري پاڻَ ڪرِيمُ، جوڙُون جوڙَ جَھانَ جِي.

سمجهاڻي

پھرين نالو سائينءَ جو، جو سڀڪجهہ ڄاڻيندڙ، سڀ کان وڏو ۽ ساري جھان جو مالڪ آھي. ھو سگهارو، پنھنجي ئي سگهہ سان اصل کان موجود آھي ۽ سڀ کان آڳاٽو آھي. ھو جڳ جو والي آھي. ھو ھڪ آھي ۽ سڀني جو پاليندڙ ۽ ٻاجهارو آھي. انهيءَ سچي سائينءَ جي ساراھ ڳاءِ ۽ انهيءَ ڏاھي صاحب جي واکاڻ ڪر. ھو مھر ڀريو، پنھنجي ڪاريگريءَ سان ساري جھان جو جنسار ٿو جوڙي.

بيت - 20

پاڻِهن پَسي پاڻَ کي، پاڻِهن ئِي محبوبُ،
پاڻِهن خَلقي خُوبُ، پاڻِهن طالبُ تَنِ جو.

سمجهاڻي

ھو پاڻ ئي پرين آھي ۽ پاڻ ئي پنھنجي سونھن پيو پسي. ھو پاڻ ئي سھڻيون شيون ٿو رچي ۽ وري پاڻ ئي انهن تي فدا (موهت) ٿو ٿئي.

بيت - 21

سو ھِيءُ، سو ھُو، سـو اَجلُ، سو اللهُ،
سو پِرين، سو پَساھُ، سو ويرِي، سو واھَرُو.

بيت - 22

پڙاڏو سو سَڏُ، وَرُ وائِيءَ، جو جَي لَھين،
ھُئا اَڳِھِين گَڏُ ٻُڌڻَ ۾ ٻَہ ٿِيا.

سمجهاڻي

جي ولي جي رمز يا پيچ پروڙين تہ جو اصل ۾ سڏ آھي. سو ئي پڙاڏو آھي. اصل ۾ ٻئي ھڪ آھن، پر رڳو ٻڌڻ ۾ ٻہ ٿا اچن.

بيت - 23

ايڪُ قَصَرُ، دَرَ لَکَ، ڪوڙِيين ڪَڻِسِ ڳِڙکِيُون،
جيڏانھن ڪريان پَرَکَ، تيڏانھن صاحبُ سامُهون.

سمجهاڻي

محل هڪ آهي، پر ان کي لکين ڪروڙين دريون آهن، جيڏانھن ٿو نظر ڪريان، تيڏانھن صاحب (ڌڻي) کي سامهون ٿو ڏسان.

وائي

سَڀَڪا پِريان ڪُون پُوڄي،
نينھُن نيڻين ڳُڻُ ڳالهہ وو.
جا چِتَايم چِتَ ۾، سا ٿو سَڄَڻُ ٻُجهي،
نينھُن نيڻين ڳُڻُ ڳالهہ وو.
لاتِ جا لَطيِفَ جِي، سَڏُ تُنھنجو سُڄي،
نينھُن نيڻين ڳُڻُ ڳالهہ وو.

سمجهاڻي

سڀڪا تنھنجي پرينءَ جي پوڄا ٿي ڪري. نينھن جو گڻ اھو آھي، جو اُھو نيڻن مان ئي ٿو پيدا ٿئي. جيڪي مون پنھنجي چت ۾ سانڍيو آھي، سو سڀ ڄاڻي ٿو، شاھ لطيف جو مٺو آلاپ (لات) اوس ئي پيو ٻڌجي ۽ ٻڌبو.

داستان ٻيو
بيت - 1

اَگِهي آَگهائِي، رَنجُ پِرِيان کي رَسيو،
چَکِيَم چڱائِي، سورانگهي سُورِيءَ تان.

سمجهاڻي

منھنجي اگهائي پرينءَ وٽ قبول پيئي ۽ سندس دل ۾ مون لاءِ ڪھڪاءُ پيدا ٿيو. مون سوريءَ تي چڙهي، سچي صحت جو مزو ورتو.

وائي

مَنڌُ پيئَندي مُون، ساڄَنُ سَھِي سُڃاتو.
پِي پِيالو عشقَ جو، سَڀُڪي سمجِهيوسُون،
ساڄَنُ سَھِي سُڃاتو.
پِرِيان سَندي پارَ جِي، اندر اَڳِ اَٿُون،
ساڄَنُ سَھِي سُڃاتو.
جِيئَڻُ ناھي جَڳَ ۾، ڏِينھن مڙيئِي ڏوُن،
ساڄَنُ سَھِي سُڃاتو.
اَلا! عبداللطيفُ چي، آهين تُونھِين تُون،
ساڄَنُ سَھِي سُڃاتو.

سمجهاڻي

عشق جو شراب پيئندي، مون پوريءَ طرح سڄڻ سڃاتو. محبت جو جام پي، سڀڪي (سارو روحاني راز) پروڙي ورتوسين. اسان جي اندر ۾ پرينءَ جي پچار جي آگ آھي. جھان ۾ ھميشہ جيئڻ نہ آهي. زندگي رڳو ٻہ ڏينھن آهي. شاھ صاحب ٿو چوي تہ ”اي ڌڻي! تون ئي تون آهين“.

داستان ٽيون

سر يمن ڪلياڻ

داستان پھريون
بيت - 1

تُون حبيبُ، تون طبيبُ، تون دردَ جي دوا،
جانِبَ منھنجي جيءَ ۾، آزار جا انواع،
صاحب! ڏي شفا، ميان! مريضن کي.

سمجهاڻي

تون ئي پرين، تون ئي ويڄ ۽ تون ئي مرض جو علاج آهين. اي جاني! منھنجي جيءَ ۾ انيڪ قسمن جا عذاب ۽ پيڙائون آهن. اي صاحب! تو ن ئي اگهن کي اگهائيءَ کان ڇوٽڪارو بخش.

وائي

ورسئا ويڄ ويچارا! دل ۾ دردُ پرين جو.
اُٿيو ويڄا! مَ وِھو، وڃو ڊڀ کڻي،
دل ۾ دردُ پرين جو.
ٻُڪِي ڏيندا ٻاجَهہ جي، آيا سُورَ ڌڻي،
آيا جيءَ جيارا
دل ۾ دردُ پرين جو.

سمجهاڻي

ويچارا طبيب ورچي (عجب ۾ پئجي) ھليا ٿا وڃن. اسان کي دل ۾ پرينءَ جي محبت جو درد آھي. اي ويڄو! اوھين ستيون کڻي ھليا وڃو، ھتي وھو نہ. سور جا سائين (ڏيندڙ ۽ لاھيندڙ)، جيءُ جياريندڙ اچي ويا آھن. اسان کي پرينءَ جي محبت جو درد آھي.

داستان ٻيو
داستان ٽيون
داستان چوٿون
بيت - 13

موکي چوکي نہ ٿئي، اصل اوڇي ذات،
وَٽُيون ڏيئي واتِ، متارا جنھن مارِيا.

سمجهاڻي

موکي ڪڏهن بہ چڱي نہ چئبي، هو اصل کان ذات جي ڪلال آهي. هو پياڪن کي وات ۾ پيالن پٺيان پيالون ڏيئي، فنا ڪيو ڇڏي.

وائي

دوسُ پيھي در آئيو، ٿئو ملڻ جو ساعيو.
ڏينھن پڄاڻُون آڻي اسان کي، موليٰ مُحبُ مِلائيو،
ٿئو ملڻ جو ساعيو.
وِيو وِڇوڙو، ٿِيو ميلاپو، واحدَ واءُ وَرائِيو،
ٿئو ملڻ جو ساعيو.
هو جنھين جو ڏسُ ڏُوراڏو، اوڏو اَڄُ سو آئيو،
ٿئو ملڻ جو ساعيو.
عبداللطيفُ چي اَچِي عَجيبَنِ، پاڻَ فَضُلُ فَرمائيو،
ٿئو ملڻ جو ساعيو.

سمجهاڻي

سپرين گهر ۾ پيھي آيو. گڏجاڻيءَ جو سانباھو ٿيو آھي. ڌڻيءَ اسان کي ڪيترن ڏينھن کانپوءِ آڻي محبوب ملايو آهي. جدائي ويئي، ميلاپ ٿيو. سائينءَ وصل جي ھير ورائي آهي. جنھن جو پتو ڏورانھون ھو، سو اڄ ويجهو آيو آھي. سھڻي دلبر پاڻ اچي پنھنجي مھر ڪئي آھي.

داستان پنجون
داستان ڇھون
داستان ستون
داستان اٺون
بيت - 1

هَرهَر هَرائي، وَڃَڻُ دَرِ دوستنِ جي،
پاڙي ڏانھُن پِرِيَنِ جي، اُڃُ مَ اَوائِي،
اَلهڙ ٿِي آڇِ مَ تون، واٽاڙُنِ وائِي،
لائِندَءِ لطيفُ چي، سُوران سَرَهائِي،
ڳُجهو ڳالهائي، پِرتِ وَٽِجي پاڻَ ۾.

سمجهاڻي

دوستن جي در تي گهڙيءَ گهڙيءَ وڃڻ ھلڪڙائي آهي. اي وسوڙا! محبوبن جي گهٽيءَ ۾ تڪڙو تڪڙو نہ وڃ. اڻ آزمودگار ٿي، واٽھڙن سان اِهو ڳجهہ نہ سل. پرين سورن يا عذابن ذريعي ئي توکي راحت بخشيندا. ڳجهي رھاڻ ڪري، پاڻ ۾ محبت ونڊڻ گهرجي.

وائي

يارَ سَڄَڻَ جي فِراقَ، ڙِي جيڏيُون! آئون مارِي،
درِ دوسَنِ جي ڪَئين جو هُوندا، مُون جيھا مُشتاقُ،
ڙِي جيڏيُون، آئون ماري.
جاٿي ڪاٿي مَحبوبَن جي، آھِہ حُسنَ جي هاڪَ،
ڙِي جيڏيُون، آئون ماري.
سُرمو سَھِي ڪَرِ اکين جو، خاصُ پِريان جِي خاڪَ،
ڙِي جيڏيُون، آئون ماري.
عبداللطيفُ چي، پِرِين اَسان جو هَميشه حُسناڪَ،
ڙِي جيڏيُون، آئون ماري.

سمجهاڻي

اي سرتيون! مان پرينءَ جي وڇوڙي جي ماريل آهيان. محبوبن جي در تي مون جھڙا ڪيئي عاشق هوندا. جتي ڪٿي پرينءَ جي سونھن جي هاڪ آهي. سپيرين جي پيرن جي پڻيءَ جو ملهہ سڃاڻي، ان کي اکين جو خاص سرمو ڄاڻ. شاھ صاحب ٿو فرمائي تہ اسان جو جانب هميشه حسن وارو آهي.

سر کنڀات

داستان پھريون
بيت - 1

ڀَلا ئِي آھِينِ، پِرِين ڀلائِيءَ پانھنجي،
سَٻاجها سِرِ چَڙهيو ڏوراپو نہ ڏِين،
مان ڏي مَدِيُون ٿِينِ، سَڄَڻَ سَڄايِنِ ۾.

سمجهاڻي

پرين پنھنجي ڀلائي جي ڪري سراپا (سمورا) ڀلائي آهن. ھو ٻاجهارا ڪڏهن بہ منھن قابل ٿي ڏوراپو نہ ٿا ڏين. منھنجي طرف برايون ئي آهن، پر سڄڻ پاڻ ڀلاين سان ڀريل آهن.

وائي

وَهِلي وَنءُ مَ وِھامِي! رَھُ راتَ، رائِينديَسِ پرينءَ کي.
شَمعَ ٿينديس شَبِ ۾، اِنَ خُوشيءَ کان کامي،
رَھُ راتَ، رائِينديَسِ پرينءَ کي.
بابُوئَنِ سَندِيَ باھِ جيئن، ٻَران شالَ اُجهامِي!
رَھُ راتَ، رائِينديَسِ پرينءَ کي.
پَرِتِ جا پِيتَمَ جِي سا ڪِينَ پُروڙي عامِي،
رَھُ راتَ، رائِينديَسِ پرينءَ کي.
مون کي مون پِرِيَنِ جو، آهي دَردُ دَوامِي،
رَھُ راتَ، رائِينديَسِ پرينءَ کي.
آھِيان يارُ سَيّدُ جو ڪانَہ رَھَي ڪا خامِي،
رَھُ راتَ، رائِينديَسِ پرينءَ کي.
هُو جو لَنؤُ، لَطِيفُ چي، مون کي آھِ مُدامِي،
رَھُ راتَ، رائِينديَسِ پرينءَ کي.
روشَنُ ٿِيان رُڃُنِ ۾، جي ھُئان لَنؤُ اِنهين لامِي،
رَھُ راتَ، رائِينديَسِ پرينءَ کي.
ڪارِي سا قِيامَ سَئِين، ھوتُ جنھن جو حامِي،
رَھُ راتَ، رائِينديَسِ پرينءَ کي.
آيَمِ تنھن لوڪَ سين، جيسِين مان چَوَنِ سُوامِي،
رَھُ راتَ، رائِينديَسِ پرينءَ کي.

سمجهاڻي

اي رات! تون ترس، ستت ئي وھامي نہ وڃ. مان پنھنجي پرينءَ کي ريجهائيندس. مان انهيءَ خوشيءَ وچان رات جو جلي، خود شمع ٿي پوندس. مان شل جوڳين جي دونھيءَ جيان اُجهامي وري پيئي ٻران. پرينءَ لاءِ جا پريت اَٿم، سا عام ماڻهو نہ ٿا پروڙين. مونکي دلبر جو دائمي درد لڳل آھي. مان سيد سڳوري (نبي سڳوري) جو دوست آھيان، ھاڻ مون ۾ ڪا بہ ڪچائي نہ رهي آھي. ھوءَ جا سچي لنئو آھي، سا مون کي ھميشه لڳل آھي. جي انهي محبت ڏانھن نت مائل ھجان، تہ رڃن ۾ بہ جيڪر پيو ٻھڪان. جنھن جو ساڻي سڄڻ آھي، تنھن لاءِ ڪاري قيامت بہ سھنجي آھي. خلق سان تيسين گهارڻو اٿم، جيسين مون کي سوامي (پورو تارڪ يا تياڳي) ڪري سڏين. (جيسين روحاني سردار مون کي پورو تارڪ ڪري تسليم ڪن.)

داستان ٻيو

سر سامونڊي

داستان پھريون
بيت - 1

پَڳَھَ پاسي گهارِ، آيَلِ! سامُونڊِيَنِ جي،
وِجِهي جِيُ جَنجارِ ، جِمَ وَڃَنِئِي اوھَرِي.

سمجهاڻي

اي آيل! تون سامونڊين جي پڳھ (لنگر ٻڌڻ جي رسيءَ) جي ڀر ۾ وڃي گذار. متان تنهنجو جيءُ جنجال ۾ وجهي، ھو پنھنجي ٻيڙي ھاڪاري ھليا وڃن.

وائي

آيَلِ! ڪريان ڪيئن، منھنجو نينھُن اَپَلِئو نَہ رَھي.
وِيو وَڻِجارو اوھَرِي، مُون کي چاڙهي چيئَن ،
منھنجو نينھُن اَپَلِئو نَہ رَھي.
سامُنڊِيَنِ جي سَڱَ کي، رُئان راتو ڏينھن،
منھنجو نينھُن اَپَلِئو نَہ رَھي.
اُڏوھِيءَ جيئن ڏُکَڙا، چَڙِهيا چوٽِيءَ سِيئَن،
منھنجو نينھُن اَپَلِئو نَہ رَھي.
گوندر مَٿان ڄِندَڙي وَرِيا وَلِيُنِ جيئن،
منھنجو نينھُن اَپَلِئو نَہ رَھي.
مادَرِ! پائي مُنڊِيُون، وَڃان ھادِيءَ سِيئَن،
منھنجو نينھُن اَپَلِئو نَہ رَھي.

سمجهاڻي

اي جيجل! آءٌ ڪيئن ڪريان؟ منھنجو نينھن جهلي نہ ٿو پيو جهلجي. جو مون کي جيئري چکيا تي چاڙهي، وڻجارو نڪري ھليو ويو. سامونڊين سان سڱ اڙائڻ ڪري، مان ڏينھن رات روئندي وتان. ڏک، اُڏوھيءَ وانگر، مون کي چوٽيءَ تائين چڙهي ويا آھن. مان ٻئي ھٿ ھڪ ٻئي سان وڪوڙي، (هٿ ادب جا ٻڌي) پنھنجي رهبر ڏانھن وينديس.

سر سُھڻي

داستان پھريون
بيت - 1

وَھُ تِکَ، واھُڙَ تِکَ، جِتِ نينھن تِکَ نرالِي،
جَنِ کي عِشقُ عَمِيقَ جو، خِلوَتَ خِيالِي،
وارِيين سي، والِي! ھِنئڙو جَنِين ھَٿِ ڪِيو.

سمجهاڻي

درياھ جي وھڪ ۾ تک آهي ۽ نھرن ۾ بہ تک آھي، پر جت عشق آھي تت تک ئي نرالي آھي. جن کي اونهي (وحدت) جو عشق آھي، سي ھيڪلائيءَ ۽ حقيقي خيال ۾ محو آھن. اي سائين! شل تون انهن کي واپس آڻين، جن منھنجو ھنئون پاڻ وٽ قابو ڪيو آھي.

بيت - 10

وَڻَنِ ويٺا ڪانگَ، وِچِين ٿِي ويلا ڪَري،
گِهڙِي گَهڙو ھَٿِ ڪَري، سُڻِي سانجِهيءَ ٻانگَ،
سَيئِي ڍُونڍي سانگَ، جِتي ساھَڙُ سُپِرِين.

سمجهاڻي

وڻن تي ڪانوَ وڃي آرامي ٿيا آھن ۽ سنجهان اچي سھڙي آھي. سھڻي سانجهيءَ جي نماز جي ٻانگ سڻي، گهڙو ھٿ ڪري، درياھ ۾ گهڙي پيئي آھي. ھوءَ اُھي ماڳ ٿي ڏوري، جتي سندس محبوب ساھڙ آھي.

وائي

ڪِھڙيٖ مَنجِهہ حِسابَ ؟ ھُئَڻُ منھنجو ھوتَ رِي، لا!
گولِي! ڀَڄُ گُناھَ کان، ڪونِهي سُولُ ثَوابَ، ھُئَڻُ منھنجو ھوتَ رِي، لا!
نَہ ڪِي سَوَت ۾، نَہ ڪِي مَنجِهہ رَبابَ، ھُئَڻُ منھنجو ھوتَ رِي، لا!
خُدِيائِي خُوبُ ٿِيٖين، لايٖين جي لُعابَ، ھُئَڻُ منھنجو ھوتَ رِي، لا!
پَلِيتُ ئِي پاڪُ ٿِئٖي، جُنَبيو مَنجِهہ جِنابَ، ھُئَڻُ منھنجو ھوتَ رِي، لا!
سو نہ ڪنھِين شَيءِ ۾، جيڪِي مَنجِهہ تُرابَ، ھُئَڻُ منھنجو ھوتَ رِي، لا!
ھُوءِ جَي جَرَڪِيا جَرَ تي، سي تان سَڀِ حُبابَ، ھُئَڻُ منھنجو ھوتَ رِي، لا!
ھادِيءَ سين ھُنَ پارَ ڏي، رِڙهِين ساڻُ رِڪابَ، ھُئَڻُ منھنجو ھوتَ رِي، لا!
چَنبو وِجِهي چورَ کي، آءٌ ڇَڙَ، عُقابَ! ھُئَڻُ منھنجو ھوتَ رِي، لا!
ديدُ وِڃاءِ مَ دوستَ جو ھَلِي مَنجِهہ حِجابَ، ھُئَڻُ منھنجو ھوتَ رِي، لا!
ڪَسرَتَ آهي قُربَ ۾، اِدغامَ ۾ اِعرابَ، ھُئَڻُ منھنجو ھوتَ رِي، لا!
فَنا وِجِهي فَمَ ۾، ڪارڻِ ٿِيءُ ڪَبابَ، ھُئَڻُ منھنجو ھوتَ رِي، لا!
ڏي طَھُورا تَنِ کي، جَي سِڪَنِ لاءِ شَرابَ، ھُئَڻُ منھنجو ھوتَ رِي، لا!
مُٺِيءَ ڪِيا مَرضَ ۾، جاوا سَڀِ جَوابَ، ھُئَڻُ منھنجو ھوتَ رِي، لا!

سمجهاڻي

ڪھڙي ليکي منھنجو جيئڻ پرينءَ بنا ٿيندو؟ اي ٻانهي! گناھ کان پري ڀڄ، نيڪ ڪمن ۾ بہ ڪو ساءُ نہ آھي (گناھ ۽ ثواب کان نيارو رھ)، نہ ٻاھرين پاڪائي ۾ ڪي رکيو آھي، نہ ساز سرود ۾، جي چپن کي کوئنر لڳائين (سُن اختيار ڪرين)، تہ اندر ۾ سھڻو ٿي پوين. ائين ناپاڪ انسان بہ جيڪو پاڪ ٿي پوي، پوءِ ھو کڻي ميرائيءَ ۾ مبتلا ھجي. جيڪو مٽي ۾ آھي، سو ٻي ڪنھن بہ شيءِ ۾ نہ آھي. ھو جي پاڻي جي مٿان پيا چمڪن سي مڙئي ڦوڪڻا آھن. (ظاھري شين کي ڪا ھستي نہ آھي.) مرشد جي خذمت جي برڪت سان پرئين پار وڃي رسندين. اي تيز عقاب! تون اچي ھن چور (نفس) کي چنبو وجهي، جهٽ. پردي (اڄاڻپ) اندر ھلي، محبوب جو ديدار ھٿان نہ وڃاءِ. وصل ۾ ٻن ھستين جو نھوڙجي پاڻ ۾ ملڻ ائين آھي، جئن ادغام ۾ ماترائن جو پاڻ ۾ ملڻ. وات ۾ فنا (ماٺ) وجهي، پرينءَ ڪاڻ پچي ڪباب ٿيءُ. طھورا (بھشت جو پاڪ شراب) انهن کي ڏي، جيڪي شراب لاءِ سڪندا ھجن. بيماري ۾ ھن مُٺيءَ اھي سڀ باتيون اجايون ڪيون آھن. (هي سخن ائين آھن جيئن بيماريءَ جي غشيءَ ۾ گفتار.
(چون ٿا تہ ھيءَ وائي شاھ صاحب وفات کان اڳ اڪثر پيو چوندو ھو.)

داستان ٻيو
داستان ٽيون
داستان چوٿون
داستان پنجون

سُرُ گهاتو

داستان پھريون
بيت - 1

گَهنگَهرِيا گَهڻ ڄاڻَ مُوڙهِي مَتِ مَھائِيين،
وِيا گڏِجِي وِيرِ ۾، پِيا مُنھِن مھراڻَ،
اَڳِيان پويان ٽاڻَ، وِيا ويچارَنِ وِسِرِي.

سمجهاڻي

ماھر بہ ھت منجهي پيا ۽ وريامن جو ھوش بہ خطا ٿي پيو. ھو درياھ ۾ گهڙيا ۽ وھڪري سان ملي ھڪ ٿي ويا (غرق ٿي ويا). ويچارن جي من تان اڳيان پويان ٽِڻ ميسارجي ويا.

وائي

جيڪُسِ جَهلِيا مَڇَ، گَهاتو گَهرِ نہ آئِيا.
ڪاھي وَڃو، ناکُئا ڪَرِيو بُري تي بَڇَ
گَهاتو گَهرِ نہ آئِيا.
ڪاٿي سَندِيَنِ ڪُنڍِيُون، ڪاٿي سَندِيَنِ رَڇَ
گَهاتو گَهرِ نہ آئِيا.
ڪُنَ ڪَڙڪو ڏاڍو، اَٿَوَ اَڳِيان اَڇَ
گَهاتو گَهرِ نہ آئِيا.
اَدِيُون عبداللطيفُ چي، سَڀ لَگِهيندا ڇَڇَ
گَهاتو گَهرِ نہ آئِيا.

سُرُ ڪاموڏ

سُرُ سورٺ

سر مومل راڻو

سر سريراڳ

داستان پھريون
بيت - 1

مانَ پُڇَنِئِي سُپِرِين، چِتان لاھِ مَ چُرَ،
اَنِين جا اَمُرَ، کَڻُ تہ خالِي نہ ٿِييِن.

سمجهاڻي

تون پرينءَ جي پچار دل تان نہ لاھ تہ من پرين بہ تنھنجي سار لھن. سندن مڙيئي حڪم مڃ تہ ڪڏهن بہ سندن فيض کان پالهو نہ رھين.

بيت - 3

مانَ پُڇَنِئِي سُپِرِين، چِتَ ۾ رَکِجِ چيتُ،
سِڙُه ڌُئاري صافُ ڪَرِ، صابُڻَ سان سُپيتُ،
سامُونڊِي سُچيتُ، ٿيءُ تہ پَھُچين پارَ کي.

سمجهاڻي

من ۾ سپرينءَ جي سنڀار رک تہ من ھو تنھنجي سنڀار لھي. سڙه، صابڻ سان ڌئاري اڇا ۽ اوجل ڪر. اي وڻجارا! اھي سرت رک تہ پرينءَ ڀر سلامتي سان ھلي پھچين. (آخرت ۾ رھجي اچيئي.)

وائي

سَھسين شُڪِرانا، ڪوڙِييٖن ڀالَ ڪَرِيمَ جا.
حمدُ چَئجِ حَڪِيمَ کي، جورِ ھَڻِي جانا، ڪوڙِييٖن ڀالَ ڪَرِيمَ جا.
تو ڏيکاري تو ڌَڻِي، باطِنَ جا بانا، ڪوڙِييٖن ڀالَ ڪَرِيمَ جا.
مَتان، مَردَ وِسارِييٖن، صاحِبَ جِي ثَنا، ڪوڙِييٖن ڀالَ ڪَرِيمَ جا.
دوستُ رَکِي دِل ۾، پَڙهُ لالَنُ لِسانا، ڪوڙِييٖن ڀالَ ڪَرِيمَ جا.
جَفا ڏيئِي جِيءَ کي، ٿِيءُ فِڪرَ مَنجِهہ فَنا، ڪوڙِييٖن ڀالَ ڪَرِيمَ جا.
تُسِي تو سين توھُ ڪَري، مَنَ آگو اِحسانا، ڪوڙِييٖن ڀالَ ڪَرِيمَ جا.
ڪَڍُ تُون دَغا دِل مَان، ٻانهپَ سِين، ٻانها! ڪوڙِييٖن ڀالَ ڪَرِيمَ جا.
صاحِبَ وَڻي سَچَ سِين، ٿِيءُ دانَھُ، ديوانا! ڪوڙِييٖن ڀالَ ڪَرِيمَ جا.
جَي تَسليمَ سين تحقِيقُ ھُئا، سي ڪيئن اَمانا ؟ ڪوڙِييٖن ڀالَ ڪَرِيمَ جا.
جاڳِيا جَي جَبارَ لئي، سيٖئِي سَمانا، ڪوڙِييٖن ڀالَ ڪَرِيمَ جا.
فَاذکُرُونِيُ اَذُکُرکُمُ، ڪَھِيو قُرآنا، ڪوڙِييٖن ڀالَ ڪَرِيمَ جا.
وَاشکُرُوا لِي وَلاَ تَکُفُروۡن، ڪَڍُ تون ڪُفرانا، ڪوڙِييٖن ڀالَ ڪَرِيمَ جا.
سَڀِ سَنوارِيا سُپِرِينءَ، ڪُوَلَ تو ڪَنا، ڪوڙِييٖن ڀالَ ڪَرِيمَ جا.
چَڱِي چَئجِ چاھَ سين، مَدحَ اِيءَ مَنا، ڪوڙِييٖن ڀالَ ڪَرِيمَ جا.
تائِبَ ٿِيو تَڪِڙا، جوشا، جُوانا، ڪوڙِييٖن ڀالَ ڪَرِيمَ جا.
تہ لَھين تُون لَطِيفُ کان، اَمُنُ اِيمانا، ڪوڙِييٖن ڀالَ ڪَرِيمَ جا.

سمجهاڻي

سھسين شڪرانا ۽ ڪروڙين ڀلايون ٻاجهاري سائينءَ جون، انهيءَ سياڻي صاحب جي ساراھ، زور سان جانا ڀري، (توبنھن ۽ زاري ڪري)، ڪج، تہ ھُو توکي اندر جا رنگ ۽ لقاءَ ڏيکاري. اي مرد! متان تون رب جي واکاڻ کي وسارين. سپرينءَ کي چت ۾ رکي، زبان سان انهيءَ سھڻي جي ساراھ ڪر. تن کي تسيا ڏيئي. سندس خيال ۾ محو رھ. مَنَ ڌڻيءَ ريجهي، پنھنجي لطف سان، توتي ڪو فيض ڪري. اي ٻانها! ٻانهپ جي تاثير سان، دل مان دولاب ڪڍي ڇڏ. اي ديوانا! سياڻو ٿيءُ. صاحب کي رڳو ٿو سچ وڻي. جي رب جي رضا تي سچيءَ طرح راضي ٿيا، سي ڪيئن بي مانا ٿيندا؟ جن سگهاري صاحب لاءِ راتين جو اوجاڳا ڪيا، سي ئي مان وارا ٿيا. ”ياد ڪريو مون کي، تہ ياد ڪريان اوھان کي“: ائين قرآن شريف ۾ فرمايو آھي. ”شڪر ڪريو منھنجو ۽ ڪفر نہ ڪريو“. (اھو ياد رکي) دل مان نا شڪرائيءَ کي ڪڍي ڇڏ. جيڪي برايون تنھنجي پاران ھيون. سي سپرين سڌاري ڇڏيون. اھا ساراھ، چاھ مان دل سان ڪج. اي جوانو! جوش سان (دل جي سچائي سان) ترت توبنھن ڪريو تہ ٻاجهاري رب کان امن ۽ ايمان (سلامتي ۽ سچو ويساھ) حاصل ڪريو.
(هن وائيءَ ۾ شاھ صاحب، توبنھن ڪرڻ، ڌڻيءَ کي واکائڻ. سندس شڪرانا مڃڻ ۽ سندس ياد ۾ راتيون جاڳڻ جي ھدايت ڪئي آھي. ڌڻيءَ جو شڪر نہ مڃڻ وڏو ڪفر آھي ۽ سندس رضا راضي رهڻ سچو فقر آھي.)

وائي

مون ۾ تُون موجُود، آئون اَڳاھِين آھِيان،
آئُون اَسُونِھين آھِيان.
اَکِيُون اَکَڙِيُنِ کي، سِڪيو ڪَنِ سُجُودُ،
آئُون اَڳاھِين آھِيان، آئُون اَسُونِھين آھِيان.
تيلانھن رَسِيُون بُودَ کي، جيلانھن ٿِيُون نابوُدُ،
آئُون اَڳاھِين آھِيان، آئُون اَسُونِھين آھِيان.
ماڻُهن جي موٽَڻَ جو، صاحِبَ هَٿِ سُجُود،
آئُون اَڳاھِين آھِيان، آئُون اَسُونِھين آھِيان.
اِنَ دَرِ سيئي اِگِهيا، جَنِ وِڃايو وُجُودُ،
آئُون اَڳاھِين آھِيان، آئُون اَسُونِھين آھِيان.